هویزه، نامی که باید دوبار در تقویم ایران حک شود

نام «هویزه» را می‌توان دو بار در تقویم ایران یکی در ۱۰ مهرماه و دیگری ۱۸ اردیبهشت جست چرا که هویزه در طول جنگ تحمیلی در دو مرحله به اشغال رژیم بعث عراق درآمد.

به گزارش مهر، در اشغال اول که در دهم مهر سال ۱۳۵۹ صورت گرفت، شهر توسط خود مردم آزاد شد. در آن دوران مردم سلحشور این خطه با هر وسیله‌ای مقابل دشمن ایستادگی کردند که نام بسیاری از جوانان این کشور از جمله شهیده سهام خیام و شهید علم‌الهدی به همراه یاران با وفایش به عنوان دانشجویان پیرو خط امام از جمله شهدای مقاومت هویزه ثبت شده است. هویزه دومین بار در عملیات بیت‌المقدس آزاد شد. یک هفته از آغاز عملیات بیت‌المقدس با هدف آزادسازی خرمشهر گذشته بود که رزمندگان اسلام توانستند در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۶۱ در مرحله دوم این عملیات، هویزه را از لوث وجود رژیم بعث عراق پاک کرده و آن را آزاد کنند.

شهر هویزه در طول جنگ تحمیلی و اشغال، صد در صد تخریب شد. پس از تخریب صد در صدی این شهر به دستور رهبر کبیر انقلاب امام خمینی(ره) شهر جدید توسط تولیت آستان قدس رضوی از منبع درآمد این آستان بنا شد. این شهر جدید در کنار خرابه‌های شهر قدیم بنا شده است. به همین دلیل شهر هویزه از یک قداست خاصی برخوردار است چراکه از یک طرف این شهر با پشتوانه مالی آستان مقدس حضرت امام رضا(ع) ساخته شده است و از طرف دیگر پایداری مردم هویزه در دوران دفاع مقدس به آن ارزشی دو چندان بخشیده است.به همین منظور قسمتهایی از شهر قدیمی هویزه که به ظاهر خرابه هایی بیش نیست ولی در باطن مملو از خاطرات ایستادگی مردم است با هدف گسترش فرهنگ پایداری در میان نسل امروز و یادآوری روزهای دفاع مقدس، نگهداری می‌شود و هرساله پذیرای کاروان های راهیان نور است.

ایران با هدف آزادسازی مناطق اشغالی به ویژه خرمشهر عملیات بیت‌المقدس را در ۱۰ اردیبهشت ۶۱ آغاز کرد که دومین مرحله از این عملیات در تاریخ ۱۶/۲/۶۱ با رمز مبارک «یا علی‌بن ابیطالب(ع)» در حالی آغاز شد که منورهای دشمن آسمان منطقه را چون روز روشن کرده بود. رزمندگان محور فتح از جنوب و محور نصر از شمال منطقه، با هجومی گسترده خود را به مواضع دشمن رسانده تا در محور جنوبی قسمت‌هایی از جاده که توسط پاتک دشمن از چنگ رزمندگان خارج شده بود را در دست بگیرند. دشمن می‌دانست که اگر جاده خرمشهر ـ اهواز از چنگش خارج شود، شکست حتمی را متحمل خواهد شد و از این جهت تمامی توان خود را برای حفظ قسمت‌های باقیمانده ‌گذاشت.

با همکاری دلیرمردان هوانیروز، منطقه سه‌ راه حسینیه و قسمتی از جفیر انباشته از تانک‌های سوخته ‌شد و تعدادی نیز به غنیمت در ‌آمد. همچنین پادگان حمید که در مرحله اول در یک قدمی آزادی قرار گرفته بود، با فرار بعثیان به طور کامل به تصرف رزمندگان اسلام در آمد. رزمندگان اسلام با درهم کوبیدن قوای عراقی، لحظه به لحظه به تصرفات خود ‌افزوده و دژهای تسخیر ناپذیر دشمن را یکی پس از دیگری با ندای تکبیر و هجوم بی‌امان تسخیر کردند.

نیروهای عمل کننده در شمال خرمشهر، پس از نبردی سنگین خود را به خطوط مرزی رسانده و از آنجا که خط دفاعی محکمی در خطوط مرزی وجود نداشت، رزمندگان به ناچار وارد خاک عراق شده و در پشت سیل‌بند که در یک کیلومتری خاک دشمن قرار داشت، موضع ‌گرفتند. نیروهای زرهی ایران نیز مجدداً وارد عمل شدند و اقدام به تثبیت مواضع جدید ‌کردند؛ اما ناگهان دشمن بعثی با به‌کارگیری نیروهای جدید، با پاتکی بسیار سنگین، رخنه‌ای در خط دفاعی ایران ایجاد کرد. با افزایش فشار، رخنه هر لحظه بزرگتر شده و در این میان تعداد زیادی از نیروهای ایران در یک قدمی اسارت یا شهادت قرار ‌گرفتند. عراق تلاش می‌کرد هر لحظه فشار خود را بیشتر کند و قسمت‌های دیگری از دژهای دفاعی را به تصرف درآورد که تمامی این فشارها با مقاومت سرسختانه رزمندگان اسلام دفع ‌شد و با تاریک شدن هوا رخنه ایجاد شده ترمیم و دشمن به عقب رانده ‌شد.

در دفع این تهاجم، تعدادی از فرماندهان حماسه‌آفرین جبهه ها همچون شهید فتاحی و سردار محسن وزوایی مسئول اطلاعات تیپ محمد رسول‌الله(ص) به شهادت رسیدند و رادیو بغداد با پخش مارش نظامی دم از پیروزی می‌زد و چنان وانمود می‌کرد که ایرانیان شکست خورده و از منطقه عملیاتی عقب‌نشینی کرده ‌اند و در اثبات سخن خود شهر هویزه و خرمشهر را به رخ می‌کشید. همزمان با پیشروی در جنوب، از محور فکه خبر ‌رسید که نیروهای ایران برای آزاد سازی نیروهای خود و انهدام نیروهای دشمن اقدام به حمله‌ای سخت نموده و تپه ۱۸۲ را به تصرف درآورده اند و بیش از ۸۰۰ نفر از نیروهای عراق را به اسارت گرفته‌اند. پیروزی فکه روحیه دشمن را خرد ‌کرد و کمک بزرگی برای عملیات بیت‌‌المقدس و ادامه آن ‌شد.

با عبور بی‌نظیر رزمندگان از محور کرخه و رسیدن به نزدیک مرزهای بین‌المللی از شمال منطقه درگیری و جهش بلند آنها از جاده اهواز ـ خرمشهر و استقرار در ۱۷ کیلومتری نوار مرزی، شهر هویزه به محاصره رزمندگان اسلام در ‌‌آمد و ارتش عراق برای درهم شکستن محاصره با تمامی توان با بمباران شدید هوایی و پاتک‌های سنگین، سعی در عقب راندن رزمندگان اسلام کرد و بر فشار و حجم آتش سنگین خود افزود، تا نیروهای اسلام را عقب براند اما به کمترین توفیقی دست نیافت.

رزمندگان بی‌محابا به دفاع و حمله در برابر دشمن ‌پرداختند و برای آزادی خرمشهر و هویزه، تمامی فشارها و مشکلات دشمن را تحمل کردند و به پیش ‌تاختند. زمانی که حلقه محاصره هویزه هر لحظه تنگتر ‌‌می‌شد، نیروهای عراقی که خود را در مهلکه‌ای دشوار می‌دیدند اقدام به فرار و عقب‌‌نشینی کردند. نیروهایی که آمده بودند تا بمانند، به ناچار قسمت وسیعی از مراکز و تأسیسات اشغالی را رها کرده و برای نجات جان خود تا مرزهای بین‌‌المللی به عقب ‌گریختند.

نیروهای پیروز، وارد شهر هویزه ‌شدند اما جز ویرانی و تل‌های آجر و خاک چیزی ندیدند. دشمن هنگام عقب‌نشینی از شهر، تمامی شهر را با مواد منفجره و بولدوزر به ویرانه بدل ‌کرده بود. صدام که با ادعای نجات مردم عرب زبان خوزستان، وارد خاک ایران شده بود، به هنگام خروج، خانه و کاشانه مردم عرب زبان خوزستان را در مناطق اشغالی نابود ‌کرده بود که هویزه نمونه‌‌ای بارز از وحشیگری‌های رژیم بعثی است.

با انتشار خبر فتح هویزه، صدام همچون دفعات قبل، فرار از هویزه را هم جزو پیروزی‌های درخشان خود به حساب ‌آورد و سرانجام اعلام کرد که ارتش عراق برای محاصره ایرانی‌ها، اقدام به عقب‌نشینی تاکتیکی از هویزه کرده است. در مرحله دوم عملیات بیت‌المقدس، گروه دیگری از نیروهای عراقی کشته و زخمی شدند و تعدادی هم به اسارت در ‌آمدند. همچنین غنایم زیادی از دشمن به دست رزمندگان ‌افتاد. در این مرحله از عملیات پادگان حمید، جاده اهواز ـ خرمشهر، ایستگاه حسینیه، جفیر و هویزه آزاد شد.